Kedilerde Hipervitaminoz A
Kediler, köpekler gibi beta karoteni A vitaminine dönüştüremezler. Bu nedenle A vitamini ihtiyaçlarını başta karaciğer olmak üzere hayvansal kaynaklı besinlerden karşılamaları gerekir.
A vitamini; kedilerde büyüme, üreme, görme, bağışıklık sistemi ve deri sağlığı açısından önemli görevleri bulunan yağda çözünen bir vitamindir. Özellikle göz sağlığının ve gece görüşünün korunmasında önemli rol oynar.
Ancak A vitamini kedilerin sağlığı için gerekli olsa da gereğinden fazla alınması, kedilerde hipervitaminoz A olarak adlandırılan A vitamini zehirlenmesine yol açabilir.
Kedilerde A Vitamini Eksikliği
A vitamini eksikliği kedilerde çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Uzun süreli eksiklik durumlarında;
-
Yavru gelişiminde bozukluklar
-
Gece körlüğü
-
Gözlerde kuruluk
-
Konjunktivit
-
Tüy dökülmesi ve alopesi
-
Koordinasyon bozuklukları ve ataksi
gibi belirtiler görülebilir.
Tam ve dengeli bir beslenmeyle beslenen kedilerde A vitamini eksikliği görülme riski genellikle düşüktür.
Kedilerde Hipervitaminoz A Nedir?
Hipervitaminoz A, kedinin ihtiyacından çok daha fazla A vitamini alması sonucunda ortaya çıkan bir sağlık problemidir. Özellikle A vitamini bakımından çok zengin gıdaların veya takviyelerin uzun süre ve kontrolsüz şekilde verilmesi bu duruma neden olabilir.
Kedilerde A vitamini zehirlenmesinin en sık karşılaşılan nedenleri arasında:
-
Uzun süre ve fazla miktarda çiğ karaciğer tüketilmesi
-
Morina karaciğeri yağı gibi A vitamini açısından zengin ürünlerin kullanılması
-
Yüksek miktarda A vitamini içeren vitamin takviyelerinin verilmesi
-
İnsanlar için hazırlanmış vitamin takviyelerinin kontrolsüz kullanılması
yer alır.
Yüksek dozda A vitamini içeren bir takviyenin tek seferde fazla miktarda alınması durumunda akut A vitamini zehirlenmesi gelişebilir. Bu durumda belirtiler daha kısa sürede ortaya çıkabilir.
Buna karşılık karaciğer, morina karaciğeri yağı veya A vitamini içeren takviyelerin uzun süre fazla miktarda tüketilmesine bağlı gelişen kronik hipervitaminoz A durumunda belirtilerin ortaya çıkması daha uzun zaman alabilir.
Kedilerde A Vitamini Zehirlenmesi Belirtileri
Kedilerde hipervitaminoz A durumunda görülebilecek belirtiler şunlardır:
-
Tüylerde matlaşma ve tüy yapısında bozulmalar
-
Halsizlik ve hareket isteğinde azalma
-
Topallama
-
Hareketlerde sertlik
-
Deride lezyonlar
-
İştah kaybı
-
Kilo kaybı
-
Kabızlık
-
Kemik gelişiminde ve iskelet yapısında bozukluklar
-
Boyun ve omurga bölgesinde hareket kısıtlılığı
Özellikle uzun süre fazla miktarda A vitamini alan kedilerde kemik ve eklemleri etkileyen değişiklikler gelişebilir.
Gebe kedilerde yüksek miktarda A vitamini alınması ise yavruların gelişimini olumsuz etkileyebilir ve çeşitli doğumsal gelişim bozukluklarına neden olabilir.
Kedilere A Vitamini Takviyesi Verilmeli mi?
Tam ve dengeli bir diyetle beslenen sağlıklı kediler genellikle ek A vitamini takviyesine ihtiyaç duymazlar.
Özellikle insanlar için üretilmiş vitamin ve mineral takviyeleri kedilerin ihtiyaç duyduğundan çok daha yüksek miktarda A vitamini içerebilir. Bu nedenle veteriner hekim önerisi olmadan kedilere insanlara yönelik vitamin takviyeleri verilmemelidir.
Kedinizin A vitamini veya başka bir vitamin-mineral takviyesine ihtiyaç duyduğunu düşünüyorsanız, kullanılacak ürün ve doz mutlaka veteriner hekiminiz tarafından belirlenmelidir.
Sonuç
A vitamini kedilerin sağlıklı gelişimi, görme sistemi, deri sağlığı ve bağışıklık fonksiyonları açısından gerekli bir vitamindir. Ancak gereğinden fazla alınması kedilerde hipervitaminoz A ve A vitamini zehirlenmesine yol açabilir.
Özellikle düzenli olarak çiğ karaciğer verilen veya vitamin takviyesi kullanan kedilerde A vitamini alımına dikkat edilmelidir. Kedinizde hareket kısıtlılığı, topallama, iştahsızlık veya açıklanamayan iskelet sistemi problemleri fark ederseniz veteriner hekiminize başvurmanız önemlidir.